Kilka dni temu piwny internet został poinformowany o przyjęciu pod skrzydła Marka Jakubiaka nowego browaru. Jest to już 6 placówka wchodząca w skład BRJ. Taka informacja zawsze cieszy, ale czy bardziej wybredni piwosze mogę oczekiwać czegoś dla siebie?

 

Browary Regionalne Jakubiak to doskonała nazwa dla przedsiębiorstwa pana Marka. Wielkość produkcji w poszczególnych odnogach jest tylko ułamkiem tego, co koncerny z Wielkiej Trójki wypuszczają na rynek. BRJ nie jest też „koncernem regionalnym” jak Perła czy Van Pur odpowiedzialny za markę Łomża. Również rozmieszczenie poszczególnych browarów ze stajni Jakubiaka na mapie Polski wyraźnie pokazuje, że każdy z nich pochodzi z innego regionu. Przykład Bojanowa potwierdza, że reaktywacja wcześniej upadłego miejsca produkcji wiąże się z podtrzymywaniem tradycji.

Browar regionalny znajduje się po środku dalekiej drogi między browarnictwem rzemieślniczym a koncernami. Oznacza to, że teoretycznie może sobie pozwolić na więcej niż te drugie, jeśli chodzi dobór styli piwa, ale nie jest też tak elastyczny jak krafty. Jednak poczynania Kormorana, którego bez przeszkód możemy uznać za browar regionalny, dają do zrozumienia, że odważniejsze eksperymenty nie muszą być domeną najmniejszych. Olsztyński producent piw na obecną chwilę ma bardzo zdywersyfikowaną ofertę. Seria Podróży Kormorana, projekt PLON to potwierdzają. W dalszej części tekstu analizie poddano obecną ofertę grupy BRJ. Czy po nowych browarach pana Jakubiaka możemy oczekiwać czegoś więcej?

 

Wyjaśnienia co do analizy:

  1. Jasny lager odnosi się do piw fermentacji dolnej o jasnym kolorze i ekstrakcie do 13°Plato.
  2. Mocny lager to piwa dolnej fermentacji o ekstrakcie wyższym niż 13°Plato i o jasnym kolorze.
  3. Założyłem, że poszczególne piwa były fermentowane drożdżami zgodnymi z deklarowanym stylem. Jeśli piwu nadano cechy utożsamiające je ze stylem należącym zwyczajowo to grupy fermentacji górnej, uznawałem to piwo za piwo fermentacji górnej (ale). Podobnie było ze stylami zwyczajowo związanymi z fermentacją górną.
  4. Wyodrębniłem również piwa smakowe, w tym też piwo miodowe.
  5. Listę piw w stałej ofercie skompletowałem, biorąc pod uwagę: po pierwsze – stronę producenta, po drugie – komentarze z forum browar.biz, aby dowiedzieć się czy niektóre marki piwa wciąż są w stałej ofercie.
  6. Lista marek piw, które były analizowane wygląda tak:
  7. Piwa „chmielowe” i pozostałe zostały określone wg własnej opinii i opinii towarzyszących z forum browar.biz lub po prostu ze specyfiki stylu. Piwa „chmielowe”, czyli piwa gdzie istotną rolę gra chmiel, to w analizie: Bojan Black IPA, Lwówek Jankes, Toporek i Strażackie.

Obecnie Browary Regionalne Jakubiak składają się z trzech aktywnych jednostek. Są to zakłady zajmujące się warzeniem piwa w: Ciechanowie, Lwówku i Bojanowie. Ilość marek z podziałem na te trzy browary wygląda następująco:

1

Widać, że nie są to duże ilości. Bojanowo jest najmłodszym z aktywnych browarów w BRJ, stąd też mniejsza liczba marek z tego browaru. Ciechanów i Lwówek są już znane na rynku, dlatego w tej kwestii wypadają podobnie.

Takie zestawienie jednak niewiele mówi, warto więc nieco bardziej zagłębić się w ofertę analizowanego przedsiębiorstwa. Bardziej miarodajny będzie podział ze względu na rodzaj fermentacji zastosowanej w produkcji poszczególnych piw. Oddzielnie ujęto piwa smakowe.

2Tutaj już doskonale widzimy, że dominują piwa fermentacji dolnej. Porównywalny udział w ilości marek mają piwa fermentacji górnej i oddzielnie ujęte piwa smakowe. Dominacja lagerów przybliża grupę BRJ do koncernów. W browarnictwie rzemieślniczym główną rolę zdecydowaną rolę grają ejle. Spory odsetek marek piw sklasyfikowanych jako smakowe również nie jest typowy dla kraftów, gdyż tam – w polskich warunkach – ciężko takowe znaleźć.

3Podział marek piw z BRJ na style też wysuwa jeden wniosek – struktura różnorodności jest podobna do struktury koncernów. Zdecydowanie najwięcej uwagi poświęca się jasnym lagerom. Owszem, mamy tu też bardzo ciekawe style jak American Pale Ale, Belgian Pale Ale, Black IPA czy stout. Jednak znajdują się też tutaj piwa łatwo dostępne od Wielkiej Trójki lub Van Pura czy Perły – weizen, radler, miodowe, marcowe i mocny lager.

4Podział marek piw wg ekstraktu mówi nam, że grupa BRJ jest nastawiona przede wszystkim na piwa lekkie, do 13 stopni Plato. Na szczęście sporo jest też piw z podwyższonym ekstraktem (13-16°Plato). Piwa o wysokim stężeniu cukrów w brzecce obejmują tylko dwie marki i są to tradycyjne dla polskiego rynku portery bałtyckie.

5W obliczu piwnej rewolucji, która oparta jest na mocnym – zwykle przy użyciu amerykańskich gatunków chmielu – chmieleniem warto również przyjrzeć się podziałowi marek piwa na te, gdzie chmiel gra istotną rolę oraz pozostałe. Niestety tutaj również widzimy, że piwa „chmielowe” to mała część w Browarach Regionalnych Jakubiak.

6Piwa ciemne to także niewielki procent marek z BRJ. Dominują piwa uznane za jasne, które stanowią 83% oferty.

7Strukturę produktów ofertowanych przez Browary Regionalne Jakubiak na tle oczekiwań bardziej zaawansowanych piwoszy najlepiej pokazuje powyższy wykres. Jakiekolwiek jasne lagery czy piwa smakowe – nieatrakcyjne dla smakoszy – przeważają zdecydowanie nad resztą. Dla wybrednych przygotowano tylko 7 marek piw.

 

Tyle analizy na suchych liczbach. Czas na głos smakosza piwa. Mimo, że liczby wyżej jednoznacznie pozwalają stwierdzić, że pan Marek Jakubiak wraz ze swoimi browarami nie może zaimponować świadomym piwoszom zbyt wieloma rzeczami, w rzeczywistości nie jest tak źle. Co prawda każdy z trzech działających browarów z BRJ wypuścił w ostatnim czasie piwa w stylu radler, ale zbalansowane są one trunkami ciekawszymi w doznania.

Przełomem na pewno był Ciechan Grand Prix 2013, który – pomijając późniejsze złe potraktowanie Czesława Dziełaka, autora receptury tego piwa – osiągnął przeogromny sukces. Tytuł piwa roku 2013 w plebiscycie forum browar.biz jest tego najlepszym potwierdzeniem. American IPA to właśnie najbardziej kochany styl przez piwną rewolucję. Niestety Grand Prix 2013 nie jest piwem ze stałej oferty i niedawno zostaliśmy poinformowani, że uwarzono jego ostatnią warkę.

Pozostałością po Grand Prix 2013 jest lżejszy Jankes z Lwówka, zrobiony w stylu American Pale Ale, który również potrafi być bogaty w doznania smakowe i zapachowe. I znalazł się w stałej ofercie.

Innym piwem górnej fermentacji opartym na amerykańskich chmielach jest Black IPA z Browaru Bojanowo. Styl bardzo ciekawy, ale w przypadku tego wypustu mamy do czynienia z duża niestabilnością. Raz piwo jest bardziej stoutem, innym razem prawdziwym Black IPA, a niekiedy zwyczajnie ciężko się w nim czegoś doszukać.

Problem niestabilności zresztą dotyczy całej grupy. Podobnie często zdarza się z lagerami chmielonymi po części nowofalowo, również z Bojana, czyli z Toporkiem czy ze Strażackim. Wahania formy są też zmorą kupujących wspomnianego już wcześniej Jankesa lub najlepiej sprzedającego się z całej grupy BRJ Ciechana Wybornego.

Lista najlepiej sprzedających się piw z browarów Marka Jakubiaka w pierwszym kwartale 2014 roku dobitnie pokazuje, że grupa docelowa BRJ to nie fani rewolucyjnych stylów. Nie ma zatem się co łudzić, że wraz z nowymi nabytkami pana Marka liczba marek piw bogatych w doznania znacząco wzrośnie. Przynajmniej nie stanie się to w najbliższym czasie. Obecna strategia przynosi grupie BRJ dużą dynamikę wzrostu (tak pisano o marce Ciechan: „tylko w I kwartale 2014 r. jej łączna sprzedaż poszła w górę o ponad 30 proc.”). Nie potrzeba jej zbytnio zmieniać. A piwoszy wymagających wciąż jest tak naprawdę niewielu na tle reszty.

Możemy liczyć na jakieś nowe, ciekawe piwo raz na jakiś czas. Nie oczekujmy jednak cudów. Browary regionalne mają pełnić rolę pomostu między koncernami a rzemieślnikami. I trzeba przyznać, że BRJ wpisuje się w tę rolę idealnie i powinniśmy się z tego cieszyć. Dzięki temu otwierane są nowe browary. Jeśli chcemy piw, które mogą nam dać niesamowite wrażenia, zostańmy przy krafice. A najlepiej sami załóżmy sobie browar. Na początek choćby domowy.